Vier dagen in de week ben ik thuis bij de kinderen en dat was een bewuste keuze. Eigenlijk had ik niet eens gepland om dat ene dagje te gaan werken, maar omdat Man dan ouderschapsverlof opneemt vind ik dat wel een prima oplossing. Wie zegt dat alleen de moeder voor haar kinderen kan/moet zorgen?
Er zijn tegenwoordig grofweg drie soorten moeders: Degenen die zich willen ontwikkelen en dus werken, degenen die 'moeten' werken vanwege het geld en degenen die bewust thuisblijven. Degenen die moeten werken zeggen vaak: "Ik zou wel willen stoppen met werken, maar dat kan écht niet." Alhoewel ik weet dat er best gevallen zijn waarin dat waar is, durf ik die stelling vaak in twijfel te trekken. We zijn 'tegenwoordig' zo gewend aan een bepaalde levensstijl: af en toe uit eten, ver weg op vakantie, merkkleding, altijd chips en frisdrank in huis, etc. Prima natuurlijk, maar ik kan me niet herinneren dat wij dat vroeger deden toen mijn moeder fulltime thuis was. Nee, wij kregen eens in de week een schaaltje chips en een beker prik. Doordeweeks was het gewoon ranja met een biscuitje. Meestal kregen we tweedehands kleding en dat werd ook nog eens doorgegeven aan de volgende als dat even mogelijk was. We woonden wel in een huis met tuin, maar zwaar gesubsidieerd (de zogenaamde premie-A woningen).
Dit sterkte mij in de beslissing om toch thuis te blijven, ondanks het feit dat het geen vetpot is. We doen het dus, net als vroeger, even zonder luxe en dat kan helemaal geen kwaad.
Toch twijfel ik soms of het thuisblijfmoederschap nu precies is 'zoals het hoort'. Ik denk niet dat vrouwen in de prehistorie het konden maken om zich aan de -vaak zware- arbeid te onttrekken die hun gezinnen moest voorzien in de eerste levensbehoeften onder het mom van 'mijn kinderen hebben me nodig'. Kinderen hadden hun moeder zeker nodig, maar dan als harde werkster om hen in leven te houden. Moeders gingen daarom vast weleens hout sprokkelen, de hut repareren, leer maken etc. En ik kan me zo voorstellen dat hun kroost dan speelde bij oma die niet zoveel kracht meer in haar lijf had voor het fysiek zware werk.
En later, tijdens de Middeleeuwen bijvoorbeeld, moesten moeders van arme gezinnen net zo goed werken om de kost te verdienen. Vaker nog werkten de kinderen gewoon mee om het gezin te ondersteunen. In rijke gezinnen bleven de moeders trouwens ook niet thuis. Zij namen een dienstmeisje in de arm om voor hun kinderen te zorgen terwijl ze zelf nauwelijks bij de opvoeding van hun kinderen betrokken waren. Kinderen krijgen was toentertijd natuurlijk ook niet persé een eigen keuze; ze kwamen voor je er erg in had en daar had je het maar mee te doen.
Voor zover ik kan nagaan, is het pas de laatste paar generaties in zwang gekomen om als moeder thuis bij de kinderen te blijven. En dat terwijl alle luxe apparaten van tegenwoordig het ons makkelijker maken dan ooit; Wij hoeven niet meer onze kleding te schrobben op een wasbord, verse melk te halen bij de boer (of zelf te melken), te jagen voor ons vlees etc. etc. Nee, wij kunnen de supermarkt binnenrennen, alles meenemen wat we hebben willen en weer naar huis gaan. Voilá, met een uurtje of twee hebben we al in een groot gedeelte van onze levensbehoefte voorzien. En als we écht makkelijk doen, laten we het bezorgen, ideaal!
Daar tegenover staat dat het combineren van moederschap met werk lastiger geworden dan ooit; op de werkvloer worden geen kinderen geduld en door het sterke individualisme van deze tijd kunnen we steeds minder terugvallen op ons sociale netwerk. We passen niet meer voor niks op de kinderen van onze buurvrouw als zij moet werken, nee dat regelen we via het gastouderbureau. Een moeder met een kleine baby moet vooral borstvoeding geven, maar hoe ze de zorg verdeelt over de andere kinderen is haar zorg. Oma's werken tegenwoordig vaak nog en die kunnen dus ook niet makkelijk even inspringen, zoals vroeger heel gewoon was. Bovendien is de afstand tussen de sociale netwerken nogal vergroot; vroeger leefde je letterlijk te midden van je sociale netwerk en zag je alles van elkaar. Tegenwoordig moet je met elkaar afspreken om elkaar tegen te komen en vertellen wat je meemaakt om anderen een idee te geven van wat zich in je leven afspeelt.
De luxe is groter dan ooit, maar daarmee hebben we het onszelf ook wel (onnodig) lastig gemaakt. Om te kunnen werken moeten we onze kinderen naar een kinderopvang brengen of bij een wildvreemde via een gastouderbureau. We staan lang voor de zon opkomt op en slepen onze kinderen veel te vroeg uit bed zodat we op tijd op ons werk kunnen komen. We laten ze niet een paar uurtjes achter, maar meestal de hele, lange dag. Er moet namelijk gepresteerd worden en dat kan grotendeels alleen maar op vastgestelde werktijden. Daarnaast staan ouders vaak helemaal alleen voor de opvoeding van hun kinderen en leren we niet meer écht om rekening te houden met onze omgeveing. Ik wil 'vroeger' niet idealiseren, want volgens mij was het een hard bestaan. Kinderen werden ongevraagd geboren, maar stierven ook veel vaker dan tegenwoordig. Men kon zich nog lang niet zo effectief beschermen tegen de kou als wij nu in onze geïsoleerde huizen. En men had nooit kunnen bedenken dat de wereld zo groot is als wij nu weten. Maar is het het waard of staan we tegenwoordig veel te ver van onszelf en onze medemens af in ruil voor al het gemak en de luxe die we kennen?
Ik ben vaak geneigd om die vraag met 'ja' te beantwoorden.
Dit alles maakt dat ik me soms afvraag of het wel zo gezond is om altijd thuis te zijn voor de kinderen. Aan de andere kant wil ik niet dat ze lange, lange dagen ergens anders moeten doorbrengen omdat papa en mama werken. Zoals zo vaak zou ook hier een gulden middenweg ideaal zijn. Wie weet vind ik die binnenkort nog wel.
Laatste reacties